Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda kaydetmek gerekir, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu birkaç kez koklamak hatayı önler zira kalabalık ortamlarda hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü değildir; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk denemede acele etmemek hem de kriterleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Kriter netleşince her puro aynı cetvelle tartılır ve notlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme esnasında telefon uzakta kalırsa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca erken acele edip sonuç çıkarmak kolay görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ve net gelir elbette bu düzen her çubukta birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira asıl tat çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ama notalar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı arttığından sertçe tonlar baskın olabilir nitekim ısınan yaprak kendi karakterini yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı sonuç verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, bu yüzden kabaca üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak için nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Çok sık çekmek ısıyı yükseltir ve tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur kılar her zaman sabit ışık ile sessiz bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir hafif notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun notayı anlatır bu sayede odak bölünmez ve not kalitesi artar. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda yer alır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not alabilir. Notu yazmadan önce en az üç çekiş almak şarttır öte yandan yarım puanlar vermek fazladan bir yük yaratır. Ölçeği her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası genellikle tercih edilen puandır, çünkü dengeli aromalar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki notlar yalnızca istisnai hâllerde verilmelidir. Bu sayede kayıtlar ayırt edici kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, dumanın hızını hem de yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle yanış hattının düzgün ilerlemesini da gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden keskin notalar çabuk belirir nitekim ince çubuklarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. Petit royales nasıl içilir gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz yanma temposu de tadı hemen değiştiren bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha serin akar ama aromalar daha geç açılır hem de bu hız tadın okunma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu dengesizse not kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar ama şiddetini düşürmez tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak unutulmamalı. Farklı çaplarda iki ürünü aynı oturumda tadarken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü aroma ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan algılanır: dildeki his ile burun boşluğunun yakaladığı koku hâlbuki ikisi birbirini tamamlar ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı yazmak gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları oldukça etkiler. Nefesi dudaktan bırakırken burundan yavaşça çıkarmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir soluk aromayı çok zengin gösterir. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını net gösterir ayrıca nezle halindeyken yapılan tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha hızlı bırakır hızlı bir nefes ise narin tonları siler. Yoğunluk damakta zayıf ama burunda yüksek olabilir benzer biçimde ağır bir yemekten sonra algı körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler açısından önce koku yoluyla gelen notalara bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil kısmı da ayrıntı göstermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük algılanır üstelik yemek arasında deneme yapacaksanız bu önlem iyice değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce ılık bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir zira yorgun bir damak en belirgin notayı bile soluk hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları gölgeler üstelik buzlu sıvılar damağı duyarsızlaştırır ve tat hissini azaltır. Romeo y julieta puritos puro benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz görünür bu yüzden temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası korur nitekim yoğun şekerli içecekten sonra keskin tonlar olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında sade çay de kullanılabilir; asıl mesele içeceğin sade kalmasıdır. Damak tazelendikten sonra birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde içim hızlı olduğundan aroma dalgalanması daha az bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde çabucak silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ve bitiş arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. Romeo julieta 20 club benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü ise sedir tonunu hızla ortaya koyup sona erer zira değişim dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam sonuç sunar bu sebeple sakin ve dengeli çekiş tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil de hemen bitince denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak iyidir. Ölçü kısaldıkça aroma ayrıntısı daralır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım aroma gücü hakkında güvenilir bir yargı vermez yani her deneme önceki denemenin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile saat izlenimi etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı aromalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne geri dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum boşa emeğe yol açar. Tarih, puro ismi ile puan deftere girilmelidir nitekim ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde kısa ifadeler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm belirgin ahşap kokusu şeklinde bir not tatmin edici olur. Sonradan bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın ağızdaki dokusunu anlatır; yoğunluk ise notaların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme doğurur. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve tonunu net verebilir örneğin ağır bir duman sönük bir tatla gelebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem tonunu güçlü tutar kaldı ki ağır bir duman notasız da olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk güçlü aroma sunabilir tersi durum da geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki ürün içinde aroma ayrımı aramak hassas bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ile düzenli kayıt almayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda tütün çabuk yanar ve baharatlı notalar abartılır bu sebeple oda koşullarını da kayda eklemek akıllıca olur. Çok nemli havada de çekiş ağırlaşır hem de lezzet silikleşir sıcaklık de yaprağın ısınma hassasiyetini değiştiren başka bir etkendir. La prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım net görülür tadım günü seçerken bunu unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, yoğun koku ise koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman ortamdaki nem veya koku çıkar. Tadımı her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Havasız bir odada duman birikirse sonraki çubuğun tadı yanlış algılanabilir. Kapı aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla sertse yanış düzeni şaşar.